Disambiguazione – Se stai cercando le omonime magistrature veneziane del IX secolo, vedi Regime dei magistri militum. Magister militum Storia delle campagne militari Descrizione generale Attiva fine IV secolo - VI secolo Nazione Antica Roma Tipo comandante delle forze provinciali: ce n'erano ben 5 in Oriente. Guarnigione/QG castra stativa in epoca imperiale Patrono Marte dio della guerra Simboli Senatus popolusque romanus e l'Aquila legionaria senza fonte Voci di unità militari presenti su Wikipedia Magister militum (in latino: "maestro dei soldati") era un grado usato nel tardo Impero romano entrato in uso dalla fine del regno di Costantino I[1] e poi evolutosi con Teodosio I. Era l'equivalente romano del generale di corpo d'armata. Indice 1 Funzione 2 Lista di magistri militum 2.1 Impero romano d'Oriente 2.1.1 Praesentialis 2.1.2 Per Orientem 2.2 Impero romano d'Occidente 2.2.1 Per Gallias 3 Note 4 Bibliografia modifica Funzione Per approfondire, vedi la voce Riforma costantiniana dell'esercito romano. Con questa riforma prima Costantino I, poi i suoi eredi, ed infine Teodosio, decentrarono il comando in ogni provincia, affidandolo appunto ad un magister militum; in precedenza invece il comando delle forze di fanteria imperiali era affidato ad un magister peditum mentre il comando della cavalleria era affidato ad un magister equitum (organizzazione inizialmente voluta da Costantino I, rielaborata nella seconda parte del suo regno, in funzione dei suoi quattro Cesari, poi tre Augusti, che dal 335-337 ereditarono il suo impero). Il titolo era seguito dal nome della diocesi su cui esercitava potere militare (esempi: magister militum per Thracias, magister militum per Gallias). Il termine usato da solo, o meglio magister militum praesentalis indicava il comandante supremo dell'esercito romano che dirigeva le operazioni anche sul campo di battaglia. Secondo la Notitia dignitatum ce n'erano ben 5 in Oriente: Magister militum praesentalis I, che controllava 2 duci per l'Egitto[2] (dux Thebaidos[3] e dux Libyarum) e 1 comes limitis Aegypti;[2] Magister militum praesentalis II, da cui dipendeva 1 duce per il Ponto[2] (dux Armeniae) ed un altro comes per Isauriam;[2] Magister militum per Orientem, da cui dipendevano 6 duci per l'Oriente (dux Foenicis,[4] dux Syriae,[5] dux Palaestinae,[6] dux Osrhoenae,[7] dux Mesopotamiae,[8] dux Arabiae[9]);[2] Magister militum per Thracias, da cui dipendevano 2 duci per la Tracia[2] (dux Moesiae secundae e dux Scythiae); Magister militum per Illyricum, da cui dipendevano 2 duci per l'Illirico[2] (dux Daciae ripensis e dux Moesiae primae). Al contrario in Occidente viene menzionato un solo comandante militare supremo, il magister equitum per Gallias,[10] che comandava il comes tractus Argentoratensis, il dux Belgicae secundae, il dux Germaniae primae, il dux Mogontiacensis, il dux Sequanicae ed il dux tractus Armoricani et Neruicani. Ma secondo recenti studi potrebbe esserci stato anche un Magister militum praesentalis per l'Occidente. Questa iniziale suddivisione risalirebbe a Costantino I ed i suoi eredi, prevedendo: inizialmente, 4 Magister militum regionali (dal 335) per i 4 Cesari, Costante I, Costanzo II, Costantino II e Flavio Dalmazio, ovvero per Gallias, per Illyricum, per Orientem e per Thracias; a cui furono aggiunti altri 3 Magister militum praesentalis (I, II e III) per i 3 Augusti rimasti Costante I, Costanzo II e Costantino II (dalla fine del 337).[1] Ricoprirono la influente carica di magister militum i grandi generali tardo-romani quali: Stilicone, Ricimero, Flavio Ezio. A volte il suo ruolo fu più importante di quello dell'imperatore stesso, soprattutto nell'Impero Romano d'Occidente, in cui l'azione combinata delle pressioni barbariche e della crisi sociale aveva reso il potere imperiale sempre meno influente. Qui di seguito viene riportata una possibile evoluzione della carica di Magister militum quale sintesi di quanto sopra riportato: Evoluzione della carica di Magister militum da Costantino I a Costanzo II (312-361) dal 312 al 317 magister peditum e magister equitum[11] Costantino I Augusta Treverorum, Roma, Mediolanum Licinio dal 318 al 324 Magister militum per Gallias[12] Crispo[12] Augusta Treverorum e Mediolanum magister peditum e magister equitum[11] Costantino I Serdica e Sirmium Licinio dal 325 al 334 Magister militum per Gallias Costantino II Augusta Treverorum Magister militum per Illyricum (?) Serdica e Sirmium Magister militum praesentalis[13] Costantino I Nicomedia e Costantinopoli Magister militum per Orientem (?) Antiochia dal 335 al 337 Magister militum per Gallias[14] Costantino II Augusta Treverorum Magister militum per Illyricum[14] Costante I Sirmium (?) Magister militum praesentalis Costantino I Costantinopoli Magister militum per Thracias Dalmazio Serdica (?) Magister militum per Orientem[14] Costante II Antiochia dal 337 al 340 Magister militum per Gallias Costantino II Augusta Treverorum Magister militum praesentalis[14] Costantino II Magister militum per Illyricum Costante I Magister militum praesentalis[14] Costante I Magister militum per Thracias Costante I Magister militum praesentalis[14] Costanzo II Magister militum per Orientem Costanzo II dal 340 al 350 Magister militum per Gallias Costante I Augusta Treverorum Magister militum praesentalis Costante I Mediolanum (?) Magister militum per Illyricum Costante I Magister militum praesentalis Costante I Magister militum per Thracias Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Orientem Costanzo II dal 350 al 352 Magister militum per Gallias Magnenzio Magister militum praesentalis Magnenzio Magister militum per Illyricum Magnenzio Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Thracias Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Orientem Costanzo II dal 353 al 354 Magister militum per Gallias Costanzo II Augusta Treverorum Magister militum praesentalis Costanzo II Mediolanum (?) Magister militum per Illyricum Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Thracias Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo Gallo Magister militum per Orientem Costanzo Gallo dal 354 al 355 Magister militum per Gallias Costanzo II Augusta Treverorum Magister militum praesentalis Costanzo II Mediolanum (?) Magister militum per Illyricum Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Thracias Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Orientem Costanzo II dal 356 al 360 Magister militum per Gallias Flavio Giuliano Augusta Treverorum Magister militum praesentalis Flavio Giuliano Magister militum per Illyricum Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Thracias Costanzo II Magister militum praesentalis Costanzo II Magister militum per Orientem Costanzo II al tempo della Not.Dign. 400 Magister militum per Gallias[15] Magister militum praesentalis (III ?)[15] = M.peditum[16]+M.equitum[17] Magister militum per Illyricum[15] Magister militum praesentalis I[15] Magister militum per Thracias[15] Magister militum praesentalis II[15] Magister militum per Orientem[15] modifica Lista di magistri militum anni 340: Vetranione, sotto Costante I 380-388: Bautone 388-394: Arbogaste 394-408: Stilicone (per l'Occidente, quindi praesentalis[1]) 409: Alarico I anni 410: Flavio Costanzo, sotto Flavio Onorio 430-455: Flavio Ezio 455-472: Ricimero 464: Flavio Rusticio, per Thracias 472-474: Gundobado anni 460: Aspar, sotto Leone I modifica Impero romano d'Oriente modifica Praesentialis Praesentalis I 386-395: Timasio 405: Simplicio 409: Arsacio 415: Florenzio 424-425: Ardaburio 434-449: Areobindo 450-451: Anatolio 468: Basilisco 471/474: Marciano 474: Zenone 474-477/478: Armazio 478: Martiniano 485: Longino 492-499: Giovanni 503: Ipazio 513: Ipazio 514-515: Giovanni 518-520: Vitaliano A questi vanno aggiunti Lucio, tra il 408 e il 450, e Idubingo tra il 466 e il 493.[18] Praesentalis II 399-400: Gainas 400: Fravitta 409: Varanes 415: Sapricio 419-438: Plinta 443-451: Apollonio 450/457: Costantino (sotto il regno di Marciano) 457-471: Ardaburio Aspare 473: Teodorico Strabone 475/476: Teodorico Strabone 476/477-478: Teodorico il Grande 478-479: Teodorico Strabone 479-482: Trocundo 483-487: Teodorico il Grande 500-518: Patricio 520-527: Giustiniano modifica Per Orientem 393-396: Addeo 396-398: Simplicio 395/400: Fravitta 404: Valentino 412: Lupiano 414-415: Ipazio 420: Massimino 421-422: Ardaburio 422-424: Procopio 428-431: Dionisio 433-446: Anatolio 447-451: Zenone 453-466: Ardaburio 466-469: Giordane 469-471: Zenone 476/477-479: Trocundo 481-483: Illo 483-498: Giovanni Scita 503-505: Areobindo Dagalaifo Areobindo 505-506: Faresmane 516-518: Ipazio 518-520: Diogeniano 520-525/526: Ipazio 527: Libelario 527-529: Ipazio Sono attestati anche Giordane alla fine IV/inizio V secolo o a metà del V secolo, e Urbicio Barbato alla fine V/inizio VI secolo.[19] modifica Impero romano d'Occidente modifica Per Gallias 408: Cariobaude 437-439: Marco Mecilio Flavio Eparchio Avito 452-456: Agrippino 456-465: Egidio 461/462: Agrippino modifica Note ^ a b c G. Cascarino, L'esercito romano. Armamento e organizzazione, Vol. III - Dal III secolo alla fine dell'Impero d'Occidente, pp. 51-53, 70-74 e 234-235. ^ a b c d e f g Not.Dign., Orien., I. ^ Not.Dign., Orien., XXXI. ^ Not.Dign., Orien., XXXII. ^ Not.Dign., Orien., XXXIII. ^ Not.Dign., Orien., XXXIV. ^ Not.Dign., Orien., XXXV. ^ Not.Dign., Orien., XXXVI. ^ Not.Dign., Orien., XXXVII. ^ Not.Dign., Occ., I. ^ a b Zosimo, Storia nuova, II, 33.3. ^ a b G. Cascarino, L'esercito romano. Armamento e organizzazione, Vol. III - Dal III secolo alla fine dell'Impero d'Occidente, p. 51. ^ Y. Le Bohec, Armi e guerrieri di Roma antica. Da Diocleziano alla caduta dell'impero, Roma 2008, p. 110 ^ a b c d e f G. Cascarino, L'esercito romano. Armamento e organizzazione, Vol. III - Dal III secolo alla fine dell'Impero d'Occidente, p. 52. ^ a b c d e f g G. Cascarino, L'esercito romano. Armamento e organizzazione, Vol. III - Dal III secolo alla fine dell'Impero d'Occidente, pp. 234-235. ^ Notitia Dignitatum, Occ., I e V. ^ Notitia Dignitatum, Occ., I e VI. ^ Jones, p. 1290. ^ Jones, p. 1291. modifica Bibliografia Vegezio, Epitoma rei militaris II,9,1-2 Zosimo Historia Nea II.33 Jones, Arnold Hugh Martin, John Robert Martindale, John Morris, The Prosopography of the Later Roman Empire, volume 2, Cambridge University Press, 1992, ISBN 0-521-20159-4. v · d · m Governo di antica Roma. Urbe e province Forme Monarchia · Repubblica · Principato · Dominato · Tetrarchia Impero romano (d'Occidente · d'Oriente) Massime cariche/poteri Rex durante la Monarchia Consul · Dictator · Princeps senatus durante la Repubblica Imperatore · Tribunicia potestas · Imperator · Augustus · Caesar durante l'Impero Assemblee Senato · Comizi curiati · Comizi centuriati · Comizi tributi · Concili della plebe Senatori · Curie · Centurie · Tribù · Plebei Il Cursus honorum delle magistrature e promagistrature Consul · Proconsul · Tribunus plebis · Tribunus militum consulari potestate · Aedilis · Praetor · Propraetor · Quaestor · Censor · Interrex · Dictator · Magister equitum · Duumviri · Triumviri · Decemviri · Vigintisexviri · Magister militum · Legatus · Legatus Augusti pro praetore Cariche non magistratuali Preafectus Pretorio · Praefectus Urbi · Praefectus Annonae · Praefectus Vigilum · Praefectus Aegypti · Praefectus Mesopotamiae · Procurator Augusti Magister officiorum · Praepositus sacri cubiculi · Vicarius · Dux · Comes Diritto Imperium · Iurisdictio · Collegialità Onorificenze / Fasti Cognomina ex virtute · Ornamenta triumphalia · Fasti triumphales · Fasti consulares Altro Patres · Patrizi Province romane · Diocesi v · d · m Comandi militari della Notitia Dignitatum nella parte Occidentale e in quella Orientale Impero romano d'Oriente Praefectus praetorio Orientis · Praefectus praetorio Illyrici · Praefectus urbis Constantinopolitanae Magister officiorum · Comes domesticorum L'Impero romano della Notitia dignitatum, attorno al 400. Magister militum praesentalis I Comes limitis Aegypti · Dux Thebaidos · Dux Libyarum; Magister militum praesentalis II Comes per Isauriam · Dux Armeniae Magister militum per Orientem Dux Foenicis · Dux Syriae · Dux Palaestinae · Dux Osrhoenae · Dux Mesopotamiae · Dux Arabiae Magister militum per Thracias Dux Moesiae secundae · Dux Scythiae Magister militum per Illyricum Dux Daciae ripensis · Dux Moesiae primae Impero romano d'Occidente Praefectus praetorio Italiae · Praefectus praetorio Galliarum · Praefectus urbis Romae Magister officiorum · Comes domesticorum Magister peditum praesentalis controlla le armate occidentali di fanteria Magister equitum praesentalis controlla le armate occidentali di cavalleria Numerus intra Italiam Comes Italiae · Dux Raetiae primae et secundae Numerus intra Gallias Magister equitum per Gallias · Comes tractus Argentoratensis · Dux Belgicae secundae · Dux Germaniae primae · Dux Mogontiacensis · Dux Sequanicae · Dux tractus Armoricani et Neruicani Numerus intra Illyricum Comes Illyrici · Dux Pannoniae secundae · Dux Valeriae ripensis · Dux Pannoniae primae et Norici ripensis Numerus intra Hispanias Comes Hispaniae sottoposto al Magister militum praesentalis per le Hispaniae Numerus intra Tingitaniam Comes Tingitaniae Numerus intra Africam Comes Africae · Dux limitis Mauretaniae Caesariensis · Dux limites Tripolitani Numerus intra Britannias Comes Britanniarum · Comes litoris Saxonici per Britannias · Dux Britanniarum Esercito romano Unità base repubblicane: Legione romana (centuria, manipolo e coorte; lista di legioni) • flotta militare • truppe alleate (socii) • genio militare; alto imperiali: Legione romana (lista di legioni) • truppe ausiliarie di fanteria e cavalleria (lista di auxilia) • vexillationes • flotta militare • genio militare • guardia pretoriana • coorti urbane • coorti dei vigili • equites singulares; tardo imperiali: Scholae palatinae • limitanei • comitatensi • truppe alleate (foederati); Gerarchia base regio-repubblicana: Rex • console • dictator • proconsole • legatus pro praetore • prefetti vari • tribuno • centurione • legionario (hastati-principes-triarii e velites) • decurione • alleato • veterano; alto imperiale: Imperatore • legatus Augusti pro praetore • legatus legionis • prefetti vari • tribuno • centurione • legionario • ausiliario (fante e cavaliere) • veterano; tardo imperiale: Imperatore • magister militum • comes • dux • prefetti vari • tribuno • centurione • legionario • ausiliario (fante e cavaliere) • veterano Strutture militari Castrum (con lista di fortezze legionarie e lista di forti ausiliari) • strade militari • strutture d'assedio; limes romano: fronte settentrionale (Britannia, limes renano e limes danubiano), orientale (limes orientale) e meridionale (limes africano); Strategia Sistema clientelare (III a.C.-I secolo d.C.) • difesa di sbarramento (II secolo) • difesa in profondità (III-IV secolo) dimensione dell'esercito romano • dislocazione legionaria Tattica tattiche della fanteria • tattiche della cavalleria • tattiche d'assedio (macchine e artiglieria) Principali riforme Riforma mariana (107-104) • augustea (27 a.C.-14 d.C.) • costantiniana (306-337) Costi, premi e durata Stipendium • honesta missio • Aerarium militare • ricompense • fasti triumphales • cognomina ex virtute • ovatio Storia Campagne militari • battaglie romane Portale Antica Roma Portale Bisanzio Portale Esercito romano


This is my all time masterpiece It s in the Havamal section of GB s website so they must like it too Took me a bloomin age to paint Too many layers especially on that horse
http://wabforum.co.uk/viewtopic.php?t=48

Magister militum - Wikipedia, the free encyclopedia

Magister militum (Latin for "Master of the Soldiers", plural magistri militum) was a top ... The title of magister militum was created in the 4th century, when ...



New Kingdom Egyptian Pharaoh in 2 Horse Chariot 1 model scale armored horses
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

Magister Militum

Magister Militum on WN Network delivers the latest Videos and Editable pages for News & Events, including Entertainment, Music, Sports, Science and ...



New Kingdom Egyptian 2 Horse Chariot 1 model scale armored horses galloping
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

[TMP] Magister Militum

"In 2002, Magister Militum began to import the Hallmark ranges from Noble Miniatures in the USA. ... 10mm Magister Militum Napoleonics (an expanding range in its early days) ...



Sargonid Assyrian Cavalry bowman and spearman 4 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

Marcellinus (magister militum) - Wikipedia, the free encyclopedia

Leo recognized Marcellinus as magister militum but not by Ricimer and his new puppet ... changed around this time to that of magister militum Dalmatiae though ...



Early Republican Roman Foot Command 8 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/roman_anc15.htm

MAGISTER-MILITUM

Bienvenidos a MAGISTER MILITUM. Saludos. Es indudable la necesidad del ser humano de ... Suscribirse a MAGISTER-MILITUM. Entradas. Atom. Entradas. Comentarios ...



Early Republican Roman Cavalry 4 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/roman_anc15.htm

Magister militum

Magister militum ... 동부에서는, 사무실에 임명된 2개의 고위 장군이 있었다, magister militum praesentalis. 황제의 지배 동안에 Justinian I, 동부쪽 제국의 증가 군사 위협 그리고 확장과 더불어, 3개의 새로운 포스트는 ...



Neo Sargonid Assyrian Spearmen in Battle Array with Round Shield 8 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

Magisterのmilitum

Magistermilitum ... 第6世紀の間に、地域の内部および外的な危機は頻繁にのオフィスとの最高の地方民間機関の一時的な連合を要した magistermilitum. exarchatesの確立の ラベンナ そして Carthage 584では、この練習は最初永久的な表現を見つけた。 ...



Sea Peoples Archers in Reed Headdress 8 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

LITTLE WARS: Magister Militum (Chariot) 10mm / Carthaginians

Wargaming miniatures, 10-28mm, accessories, dice, terrain, buildings and more. ... ANB002 Light Javelinmen/Skirmishers Manufacturer: Magister Militum ...



Neo Sargonid Assyrian Spearmen with Large Round Shield 8 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm

Magister militum - wikipedia@pedia

Magister militum (Latin for "Master of the Soldiers") was a top-level military command used in the later Roman Empire, dating from the reign of Constantine. ...



Lydian Heavy Cavalry 4 figures
http://www.greathallminis.com/Ancient_15mm/biblical_anc15.htm